4: den Tweeden september

Den tweede september van het jaar onzes Heere achttienhonderdentwee arriveer ik met de Volendam te Batavia. Het is nog nacht als wij in de haven aanmeren. Als ik ontwaak en mij aan dek begeef lopen inlanders en scheepslui af en aan om de lading van boord te brengen. Het is nog vroeg in de ochtend, maar het is al licht en warm. Ik zie mijn koffers en kisten op een kar over de haven gaan. De grote kruier die ze voortduwt, schijnt te weten waarheen hij gaat. Ik hoop dat mijn misgewaden niet in het verkeerde schip terechtkomen. Als ik de kapitein ernaar wil vragen blijkt dat hij niet meer aan boord is. De eerste stuurman zegt mij dat er een heer geweest is die opdracht gaf mijn bagage naar een ander deel van de haven te brengen. De heer zelf zou wachten tot ik gereed was te vertrekken.

Een scheepsknecht begeleidt mij naar het havenkantoor waar de huismeester van eerwaarde H mij opwacht om mij naar mijn nieuwe thuis te begeleiden. Hij is een donkere stevige inlander die zich voorstelt als Adam. De reis naar de zendingspost zal volgens hem nog twee dagen nemen. Dan begeleidt hij me naar een klein schip dat ons verder zal vervoeren. Tot mijn genoegen vind ik mijn bagage in het ruim. Het duurt nog enige tijd voor we kunnen vertrekken naar het eiland waar ik de komende jaren de missiepost zal bemannen. De reis duurt enkele uren en als we aankomen in de kleine haven, is de dag al over de helft gevorderd. Nadat wij de bagage over dragers hebben verdeeld stap ik met de huismeester in een ossenwagen welke mij naar de missie in de binnenlanden zal vervoeren. Onderweg vermaak ik mij met kijken naar het land waar wij doorheen rijden. Donkere kinderen rennen vrijwel naakt door stoffige straten, Chinees uitziende verkopers bieden hun waar aan; groente en fruit waarvan vorm, uiterlijk en geur mij vreemd zijn.

Het land buiten de stad is onwaarschijnlijk groen en ondoordringbaar dicht begroeid. De hitte van de late middag ligt zinderend op de zanderige weg voor en achter ons. Elke stap van de zware ossen werpt een wolk van stoffig zand omhoog. We trekken over een smal pad een heuvel op, langs terrassen die onder water staan voor de rijstteelt. Later rijden we weer neerwaarts door een dicht bos. Ik hoor vreemde geluiden van dieren en het ruisen van een beek maar zie slechts het groen van de bomen en struiken langs het pad, waarachter al het andere zich verborgen voor mij afspeelt.

 Tegen de avond houden wij halt bij een nederzetting. De missiepost ligt nog enkele uren gaans, we zullen hier de nacht doorbrengen en morgen verder gaan. Een jonge blanke vrouw spreekt de dragers aan in een mij onbekende taal, het lijkt op Frans en Spaans, ik herken ook enkele Maleise woorden. De dragers gaan in de richting die zij wijst. Adam helpt mij van de kar af en draagt mijn koffer naar binnen. De jonge vrouw, Vrouwe Holdeer, spreekt mij aan in het Hollands en begeleidt mij naar binnen. Zij wijst mij mijn vertrekken en laat mij dan alleen opdat ik mijn gebeden kan doen.
Als ik even later de veranda oploop, verbijstert het duister mij. In een tiental minuten is het van helder licht stikdonker nacht geworden. Mijn bagage staat bij de deur op de veranda. Een jonge slaaf brengt mij een stuk gebraden vlees en wat groenten. Ik probeer hem in mijn gestudeerde Maleis te vragen wat het is, maar hij gebaart niet begrijpend, zet de schotel op de tafel en vertrekt.

Alles is mij hier vreemd. Is dit het Indië waar ik zo naar verlangd heb? De geluiden, de geuren, het voedsel, de taal, alles is anders dan het mij ooit verteld is of ik mij heb voorgesteld.
Na het eten verfris ik mij met vers water wat de slaaf mij brengt en leg ik mij te rusten. Rondom het huis hoor ik vreemde grommende en piepende geluiden. Dieren ritselen rond in de struiken, ik hoor de dragers of andere inlanders met elkaar spreken. Ik versta hen niet, het Maleis wat mij geleerd is, schijnt niet toereikend. Niets daarvan lijkt op de klanken die ik hoor. Het duurt lang voor de slaap zich van mij meester maakt.

Ik laat het papier zakken en denk na over wat ik gelezen heb. Is dit papier tweehonderd jaar geleden in Indië beschreven en heeft dit verhaal al die jaren in dit kistje gezeten? Voorzichtig leg ik het papier naast het kistje op tafel.
Ik pak de overige vellen voorzichtig uit het kistje; verschillende zijn dicht beschreven in hetzelfde handschrift wat ik net ontcijferd heb, en een paar in een ander, nog lastiger te lezen handschrift. De letters zijn groter, maar net zo oud en kriebelig. Onregelmatig ook, alsof de schrijver geen goede controle had over zijn hand. Ook het papier voelt anders, ruwer. Onderin het kistje zie ik een klein leren boekje. Het heeft meer te lijden gehad dan de papieren; de leren kaft is vlekkerig wit, alsof het nat geweest is en gedroogd. De rug is verbogen, alsof het ergens heeft klem gezeten. Het is dichtgebonden met een dun sisal touwtje en ligt klemvast onderin het kistje. Hoe ik ook probeer, ik krijg mijn vingers er niet tussen en krijg niet voldoende grip om het uit het kistje te trekken.
Ik wrijf mijn ogen en kijk op de klok; bijna half een! Het oude handschrift is lastig te lezen en ik voel mijn ogen prikken. Hoe interessant ook, ik kan nu niet alle bladen uit het kistje lezen. Het is een lange dag geweest en het wordt mijn eerste nacht in een nieuw huis.
Ik leg de papieren terug en sluit het kistje. Dan zet ik het bovenop mijn bureau, vastbesloten het verhaal niet nog eens tweehonderd jaar te laten wachten.
Ik open de gordijnen, zet de thermostaat laag en ga naar boven. Mijn jongens liggen in hun nieuwe bed in hun nieuwe kamers en slapen de slaap der onschuldigen. Het huis is donker en stil. Mijn bed is niet vreemd, toch moet ik wennen aan mijn andere omgeving. Dingen zoemen en ruisen op de zolder, buiten ritselt iets in een boom en er rijdt een auto langs waarvan de lichten over het plafond van mijn slaapkamer glijden. Vreemde geluiden houden mij nog een tijd wakker.

lees verder>>

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s